فرش ماشینی با چه جنس هایی بافته می شود؟

مقدمه

همانطور که در مقالات قبلی اشاره کردیم فرش جزء مهم خانه های ایرانی است که به آن اهمیت زیادی می دهیم. برای اینکه بدانیم چطور یک  فرش ماشینی با کیفیت خریدرای کنیم باید از قبل یکسری اطلاعات راجع به فرش ماشینی داشته باشیم. از گذشته تا به امروز از الیاف مختلفی در بافت فرش ماشینی کاشان استفاده می کردند که هرکدام مزایا و معایب خاص خودش را داشته و روی کیفیت فرش اثر بسزایی دارد. ما در این مقاله سعی داریم جنس های مختلف بکار رفته در بافت فرش ماشینی را معرفی کرده و تفاوت هرکدام را بیان کنیم تا شما مشتریان عزیز بتوانید با مطالعه این مقاله و بدست آوردن اطلاعات کافی، خریدتان به انتخاب فرش ماشینی با کیفیت منجر شود.

انواع الیاف فرش ماشینی در صنعت نساجی

در حالت کلی الیاف به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم می شوند که در ادامه به بررسی مشخصات انواع الیاف فرش ماشینی می پردازیم.

الیاف طبیعی

 به الیافی که بطور مستقیم از طبیعت گرفته می شود و هیچ نوع دستکاری در شکل آن صورت نمی گیرد الیاف طبیعی گفته می شود. الیاف طبیعی به 2 دسته زیر تقسیم می شوند:

1. الیاف گیاهی

• دانه ایی مانند پنبه
• ساقه ای مانند کتان، کنف، مانیلا
• الیاف حیوانی مانند پشم، موهر، کشمیر، ابریشم
• الیاف معدنی مانند آزبست یا پنبه سوز،

در ادامه درباره انواع الیاف فرش ماشینی در دسته الیاف طبیعی  صحبت می کنیم:

الیاف پشمی

الیاف پشمی از پشم گوسفندان گرفته می شود.از آنجاییکه در کشورمان عشایران زیادی به پرورش گوسفند می پردازند تهیه کردن الیاف پشمی نسبتا آسان است.کیفیت الیاف پشمی متفاوت است.جنس پشم گوسفندان پرورش یافته بدست عشایران معمولا هتروتیپ است و بهمین جهت ضخیم و محکم هستند و برای بافت فرش ماشینی مناسب می باشند.

زمان برداشت پشم گوسفندان بسیار مهم است و باید در فصا بهار انجام شود.پشم های سفید برای فرش مناسبتر هستند زیرا راحت تر رنگ می گیرند. قطر پشم باید به 30-40 میکرون برسد.

الیاف پنبه ای

در  تارو پود بیشتر فرش های ماشینی از الیاف پنبه استفاده می شود.الیاف پنبه کمتر آفت خورده می شوند و اگر هم این اتفاق بیفتد آفت خوردگی سطحی است و حفره ای در فرش ایجاد نمی کند.

الیاف ابریشمی

الیاف ابریشم یا از پیله کرم ابریشم و یا بصورت مصنوعی بدست می آید.ولیکن نوع مصنوعی آن برای بافت فرش مناسب نمی باشد.

تفاوت الیاف پشمی، پنبه ای، ابریشمی

الیاف پنبه ای مقاومت بالاتری و خاصیت کش سانی کمتری نسبت به الیاف پشمی دارند به همین دلیل برای تار و پود فرش مناسبتر هستند.استحکام الیاف ابریشمی به نسبت الیاف پشمی بیشتر است اما قیمت بالاتری هم دارد .

الیاف مصنوعی

به الیافی که عموما در طبیعت وجود ندارند و با روش های خاصی بدست می آیند الیاف مصنوعی گفته می شود.الیاف مصنوعی به دو دسته زیر تقسیم می شوند:

• الیاف سینتتیک: به الیافی گفته می شود که ازمشتقات نفتی بدست می آیند. مانند نایلون، داکرون، ارلون، ساران، پلی آمیدها، پلی استرها، پلی اورتان ها، پلی اکریلونیتریل، پلی وینیل کلراید و ....
• الیاف بازیافته: به الیافی گفته می شود که مواد اولیه آنها در طبیعت یافت می شود که این مواد با روش های خاص تبدل به الیاف مصنوعی می شوند.مانند ویسکوز، استات، تری استات

 ریون، نایلون، پلی استر، اکریلیک و ویسکوز ریون هم از جمله الیاف مصنوعی هستند.در ادامه به توضیح برخی از این الیاف می پردازیم:

الیاف پلی استر

پلی استر از مواد پلیمری ساخته می شود که حاوی گروه های استر است.پلی استرها حاوی مواد شیمیایی هستند که از  واکنش های طبیعی بدست می آیند.الیاف پلی استر مزایای زیادی دارند که در زیر آنها را بیان می کنیم:

• مقومت بالا
• خاصیت کش سانی خوب
• چروک و نمدی یا جمع نمی شوند
• شستشوی راحت و خشک شدن سریع
• درخشندگی بالا
• قیمت مناسب به نسبت ابریشم و پشم
• تنوع رنگی زیاد بعلت رنگ پذیری عالی
• عدم پرزدهی

الیاف آکریلیک

الیاف آکریلیک نوعی از الیاف مصنوعی است که از مواد پلیمری بنام پلی آکریلو نیتریل بدست می آید.الیاف آکریلیک بصورت رنگی، آکرو یا با رنگ طبیعی که همان سفید خام است تولید می شوند.فرش های آکریلیک با فرش های پشمی شباهت زیادی دارند تا حدی که تشخیص ایندو از هم کار دشواری است. مزایای الیاف آکریلیک به شرح زیر است:

• سبک و گرم
• رنگ پذیری عالی
• ضد حساسیت
• قابلیت شستشوی آسان
• مقاومت در برابر بید، روغن، چربی، نور خورشید و مواد شیمیایی
• قیمت پایین به نسبت الیاف پشمی
• عیب فرش های ماشینی آکرولیک پرزدهی آنها و همچنین عدم مقاومت در برابر سرما و گرما می باشد

 انواع نخ های بکار رفته در بافت فرش ماشینی

در بافت هر فرش ماشینی سه نوع نخ بکار می رود.نخ تار، نخ پود و نخ خاب یا پرز.در حالت کلی از جنس های پنبه، پلی استر و جوت برای نخ تار و پود فرش ماشینی استفاده می شود.

نخ خاب(نخ پرز): برای بافت گره های رنگ از نخ خاب استفاده می شود. اینکه ظاهر فرش چطور دیده شود به نخ خاب بستگی دارد چرا که نخ خاب همان نخی است که کل سطح فرش را پوشانده است.بنابراین از مهمترین عاملی که تعیین کننده کیفیت و زیبایی ظاهری فرش ماشینی است نخ خاب یا همان نخ پرز است.جنس نخ خاب متفاوت است و انواع مختلفی برای آن استفاده می شود:

• نخ تمام آکریلیک
• تلفیق از نخ آکریلیک و پروپلین
• نخ تمام پلی پروپلین که به آن (P.P) یا (BCF) هم می گویند
• نخ ابریشم مصنوعی یا پلی استر

نخ تار : نخ تار که به آن نخ چله هم می گویند مسئول حفظ استحکام فرش در جهت طول فرش است.در نتیجه هرچقدر الیاف و ریس کیفیت بهتری داشته باشند فرش ماشینی هم کیفیت و دوام بهتری خواهد داشت.برای نخ تار عموما از ترکیب پنبه و پلی استر استفاده می کنند. گاهی در فرش های ماشینی پلی پروپلین و BCF، جنس نخ تار همانند جنس نخ پرز، BCF است به دلیل اینکه نخ BCF قیمت مناسبتری نسبت به ترکیب پنبه و پلی استر دارد.انواع مختلف نخ تار در زیر آمده است:

• تماما پنبه
• تماما پلی استر
• مخلوط پنبه و پلی استر

نخ پود: نخ پود بعنوان محافظ نخ تار عمل می کند و استحکام فرش را در جهت عرض حفظ می کند.همانطور که در بالا توضیح دادیم برای نخ پود هم مانند نخ تار عموما از ترکیب پنبه و پلی استر و جوت استفاده می کنند. اغلب در فرش های آکریلیک و پشمی برای نخ پود فقط از پنبه استفاده می کنند. نخ پود انواع مختلفی دارد:

• تماما پنبه
• تماما پلی استر
• مخلوط پنبه و پلی استر

برای خرید فرش ماشینی خود بهتر است با در نظر گرفتن محیطی که قرار است فرش در آنجا استفاده شود و با در نظر گرفتن رنگ آمیزی فرش و نوع دکوراسیون منزلتان خریدتان را انجام دهید.

انواع فرش ماشینی به دلیل نوع استفاده ی آنها و ظرافت بافت از الیاف متفاوتی بهره میبرند.مثلا فرش ماشینی 1500 شانه و فرش ماشینی 1200 شانه از الیاف بسیار لطیف و با کیفیتی تشکیل شده اند و فرش های با شانه و تراکم پایین تر از الیاف ضخیم تر و با نمره ی پایین تری بافته شده اند. اما در این میان خرید فرش کلاریس باید در نظر بگیریم که این فرش بسیار لطیف و زیبا می باشد.یکی از جدید ترین محصولات فرش ماشینی کاشان فرش ماشینی کلاریس است.

در این مقاله به مقایسه الیاف فرش ماشینی  استفاده شده در تار و پود فرش های ماشینی گفتگو کردیم و در قسمت دوم این مقاله به مقایسه آنها و مقایسه فرش های بافته شده با انواع الیاف طبیعی و مصنوعی خواهیم پرداخت تا افق روشنی روبروی شما عزیزان در خرید فرش ماشینی روشن شود.