راههای جلوگیری از پرزدهی فرش ماشینی
پرزدهی فرش ماشینی کاشان و راه های جلوگیری از آن مطلبی است که در این مقاله بررسی خواهد شد. اطراف دستگاه‌های فرش‌های دستبافت و ماشینی در هنگام بافت پراست از پرز. پرزهای نرم و پرزهای درشت بسته به نوع کیفیت نخ در اطراف بافنده چرخ می‌زنند و اغلب اوقات می‌بینید کارگران کارخانجات فرش از ماسک استفاده می‌کنند. چرا که در معرض پرز و غبار قرار گرفتن انسان به مدت طولانی باعث ایجاد برخی از ناراحتی‌های تنفسی و گوارشی می‌شود. این ماسکها در کاهش ورود پرزها به بدن کارگران کمک می کند و باعث می‌شود پرزها موجب ناراحتی دستگاه تنفسی‌شان نشود. فرش‌ها در منازل نیز همینگونه عمل می‌کنند. البته یکی از مکان هایی که نباید فرش پرزدهی داشته باشد فرش اتاق کودک هست و دلیل آن حساس بودن کودکان است. اما درمقیاس بسیار پایین‌تر. برخی از فرش‌ها کمتر و برخی بیشتر پرز می‌دهند. در مقاله زیر به چرایی این مساله پاسخ داده خواهد شد.
درست تنظیم نبودن دستگاه قالیبافی:
اینکار باعث می‌شود الیاف اندازه‌های ریز و درشت داشته باشند و پرزدهی کنند.گاهی اوقات خرابی دستگاه موجب آسیب به الیاف می‌شود. الیافی که سست و کم استحکام باشد معمولا زیاد پرز می‌دهد.
کم تاب بودن نخ:
پیش از مرحله قالیبافی وقتی نخ ریسیده می‌شود اگر مقدار این تاببدن نخ کم باشد بعدا دچار پرز دهی خواهدشد. شما اگر نمد را به خوبی مورد توجه قرار دهید می‌بینید کم ترین مقدار پرز دهی را دارد، چرا که حسابی مشت و مال خورده است. تابیدن نخ همینگونه عمل میکند. برای پیشگیری از پرزدهی فرش ماشینی هرچه نخ پرتاب تر باشد کم پرزتر خواهد بود.
نوع الیاف:
برای جلوگیری از پرزدهی فرش های ماشینی بهتر است که از نخ های هیت ست شده در بافت فرش استفاده شود. الیاف‌های اکریلیک بخصوص ان دسته از اکریلیک هایی که هیت ست نشده اند پرزدهی دارند اما بعد از هیت ست شدن پرزدهی کمتری دارند و الیاف‌های پلی استر کمتر پرز می‌دهند.
الیاف نامرغوب و ترکیبی:
برخی از سودجویان از الیاف بازیافتی نامرغوب استفاده می‌کنند که باعث پرز دادن نخ می‌شود. متاسفانه این پرزها به شدت بیماری زا هستند و حساسیت افراد را چند برابر می‌کنند.
اقدامات اب و روغن پیش از بافت نخ:
وقتی در هنگام اماده سازی الیاف از مقدار مناسبی اب و روغن استفاده نشود و الیاف بعدا دچار پرزدهی خواهد بود.
کم اهاری الیاف:
اهار زدن الیاف باعث خاب و نگهداری ان می‌شود. هنگامی که اهار زدن الیاف رقیق یا کم باشد بعدا الیاف در سطح بالاتری از بقیه الیاف و از زمینه قرار خواهد گرفت و هرچه فرش بیشتر استفاده شود و به اصطلاح پا بخورد این مشکل خودش را بیشتر نشان خواهد داد. برای جلوگیری از پرزدهی فرش ماشینی، آهار فرش نباید رقیق باشد.
تراکم:
فرش‌های با تراکم بیشتر پرزدهی کمتری دارند. البته چنانچه گفته شد الیاف اکریلیک با نخ هیت ست شده بیشترین پرزدهی را دارند اما بعد از مدتی استفاده این پرزدهی کم و کمتر خواهد شد. با این حال در همین فرش‌ها به عنوان مثال فرش 500 شانه از فرش با نخ اکریلیک از فرش ماشینی 700 شانه پرزدهی کمتری خواهد داشت.
عدم استفاده از تثبیت حرارتی مطلوب:
یکی از راه های جلوگیری از پرزدهی فرش، این است که به نخ آن در هنگام تابیدن حرارت لازم داده شود. نخها بعد از تابیدن نیاز به یک سری فرایندها برای تثبیت حالت دارند. در کارخانجات ماشینی تهیه نخ یکی از این فرایندها حرارت دادن آن است. اگر این مرحله از اماده سازی انجام نشود و یا به درستی انجام نشود، بعدا نخ پرز خواهد داد.
نو بودن فرش:
هر فرشی در مرحله اولیه خرید حتی اگر از نخ هیت ست شده بافته شده باشد، مقداری پرزخواهد داد.
چرا باید پرز فرش را کم کرد؟:
پرز فرش نه تنها زیر وسایلی که کمی از زمین ارتفاع دارند جمع می‌شوند و گرد و غبار را هم به خود جذب می‌کنند و موجب نازیبایی و تمیز دیده نشدن آن می‌شوند که؛ ممکن است در دراز مدت موجب ناراحتی دستگاه تنفسی در سالمندان و کودکان شوند. از طرفی چون پرزها در هوا معلقند ممکن است برای خانواده حساسی زا باشند. نکته دیگه انکه کودکان خردسال، خصوصا آنهایی که سینه خیز چهار دست و پا می‌روند، بسیار علاقمند به دهان بردن همه چیزند. انها ابتدا دست‌هایشان را در دهان گذاشته و خیس می‌کنند سپس شی روی زمین ررا برمیدارند و به دهان می‌گذارند. همراه این شیئ مقداری پرز وارد دستگاه گوارش آنها و ایجاد ناراحتی‌های گوارشی خواهد شد. کودکان بزرگتر نیز عادت دارند وقتی غذایی به زمین می‌ریزد ان را برداشته به دهان بگذارند. از این رو کودکان بیشتر در معرض اسیب هستند . اگر فرش نوی برای منزل می‌خرید حتما ابتدا آن را غبار گیری نمایید. برخی از مشتریان مایلند این کار را به شرکتهای قالیشویی بدهند. اگر شما جزو ان دسته از افراد هستید باید حتما سفارش کنید برایتان پرزگیری نمایند نه قالیشویی. اما اگر مایلید خودتان در منزل میزان پرز قالی ماشینی را کم کنید؛ باید از روش‌های زیر در کاهش مقدار پرز استفاده کنید.
چند روش برای کم کردن پرز از فرش:
1-جاروی سیخی خودتان را خیس کنید تا رطوبت داشته باشد و این نم را به پرزها منتقل نماید. حالا با دقت دو سه بار از ابتدا تا انتهای فرش در جهت خاب الیاف جارو بزنید. هر دفعه دوباره جارو را نمدار نمایید. این کار باعث می‌شود، جهت الیاف ثابت تر شده و پرزها کمتر جدا شوند.
2- دستکشی به دست کنید و کمی آن را با مخلوط اب و شامپو فرش خیس نمایید دستتان را به صورت دورانی و یا در جهت خواب فرش بکشید. پرز روی فرش از آن جدا خواهد شد. در ضمن بودن شامپو روی فرش الیاف را تا مدتی نگهداری خواهد کرد.فرچه ها بخصوص در روزهای اول استفاده از قالی بلای جان الیاف هستند. ان را کنار بگذارید. فرچه ها را حتی بعد از استفاده طولانی از فرش در جهت خواب فرش بکشید تا باعث کنده شدن الیاف و بیشتر پرزدهی آن نشوند.
3- استفاده از جاروبرقی: جاروبرقی به دلیل مکشی که دارد به راحتی پرزها را از روی فرش جدا میکند. ضمنا باعث تمیزی بیشتر فرش می‌شود چرا که خورده ریزه های غذا و گرد و غبار را با شدت و سرعت از لابلای الیاف بیرون می‌کشد.