تحولات در طراحی  نقشه فرش ماشینی

طراحی نقشه فرش همانند خود فرش تغییر و تحولات مختلفی را پشت سر گذاشته است. در سطحی ترین حالت بافنده نقشی را بصورت ذهنی روی فرش پیاده میکند که این روش در قدیم بسیار رایج بوده وامروزه کمرنگ تراز گذشته شده است اما هنوز در بعضی از استان ها و شهر ها رایج است.

در پیاده کردن طرح نقشه بر روی فرش با دو رویکرد مواجه ایم.

روش ذهنی بافی

روش نقشه های شطرنجی

1- روش ذهنی بافی

در این روش بافنده یک یا چند طرح قالی را به ذهن خود می سپارد و آنها را روی یک فرش پیاده می کند. چون در این روش بافنده از ذهن خود کمک می گیرد در نتیجه آثار باقیمانده از خود را به عنوان میراث ارزشمند از خود و گذشتگانش برای فرزندانش بر جا میگذارد و اینگونه است که نقوش از نسلی به نسل دیگر انتقال می یابد. از این رو می توان گفت که این نقوش از اصالت و تقدس خاصی نزد اطرافیان شخص قالیباف بهره مند است. با پرداختن این نقوش و دقیق شدن در آنها به این نکته می رسیم که نقش ها بیشتر به صورت ذهنی و ساده شده است و اکثراً به صورت هندسی بافته می شوند؛ هرچند این روش در سالیان دور بیشتر مرسوم بوده اما امروزه نیز از این روش در نقاط مختلف استفاده می شود. در ایران اقوام زیادی به این کار می پردازند؛ مثل عشایر فارس، اقوام ترکمن، عشایر سیستان و بلوچستان، مردم کردستان، روستاهای اصفهان، کرمان و ...

روش ذهنی بافی معایبی دارد که اصولا ما را وادار می کند تا روش آموزشی را به سمت طراحی نقشه به صورت شطرنجی سوق دهیم و آن را به ذهنی بافی ترجیح دهیم :
1-1- در این روش با گذشت زمان طرح ها ساده تر می شوند و به مرور از حالت خود را از دست می دهند؛ چون این امکان وجود دارد که بافنده هرچه بیشتر به فکر تولید بالاتر بیفتد و در نتیجه طرح ها کیفیت خود را از دست بدهند.
1-2- در این روش امکان بروز اشتباه به مراتب بیشتر از روش نقشه خوانی است.
1-3- به دلیل استفاده بافنده از ذهن خود در این روش استاندارد ها کمتر رعایت می شوند.
1-4- میزان کوبیدگی و کشیدگی کمتر قابل کنترل می باشد.
1-5- امکان استفاده از طرح های جدید و با تنوع بیشتر وجود ندارد. در این روش بافنده فقط یک یا دو نقشه را میتواند ذهنی ببافد.
1-6- تعداد رنگ های مورد استفاده در این روش بسیار کم هستند یا به عبارتی می توان گفت محدودتر از روش نقشه خوانی می باشد.
نکته: تمام معایبی که گفته شد در روش نقشه خوانی به نوعی حل شده اند و با تقسیم کار بین طراح و بافنده کیفیت فرش به مراتب بیشتر است.

2- روش استفاده از نقشه های شطرنجی

در این شیوه برای ایجاد نقشه فرش از کاغذ هایی به نام موتیف استفاده می کنند خطوط کلی را با مداد طرح میزنند و نقشه فرش را بصورت کلی تعیین میکنند. این در اصل اسکلت کار می باشد و بقیه مراحل بر روی این طرح اولیه انجام می پذیرد.در مرحله بعد جرئیات نقشه را تعیین می کنند وبعد نقطه گذاری می کنند ودر آخر به رنگ آمیزی نقشه می پردازند در این روش نقشه هایی به صورت نقطه چین و شطرنجی که رنگ آمیزی نیز شده اند به بافنده داده میشود تا بافنده بتواند بدون صرف وقت و بدون کمترین اشتباهی به بافت فرش بپردازد در این روش طراحی قالی کاملا مستقل است و بخش مجزا برای او در این صنعت در نظر گرفته می شود؛ علت این امر این است که برای به دست آمدن یک فرش باب طبع خریدار استفاده از نقشه مناسب بسیار مهم و حیاتی است.

به طور کلی اگرچه هر دو روش یاد شده با یکدیگر مقایسه شدند و ذکر شد که استفاده از نقشه های شطرنجی روش کارآمد تری است اما به عقیده ی نگارنده هر دو روش می توانند در کنار هم قرار گیرند. چرا که روش اول بیشتر مربوط به بافت سنتی می شود و روش دوم امروزی تر و مدرن تر است.

امروزه به دلیل تنوع بالا طراحان فرش در تلاش اند تا طراحی های جدید تر و زیباتری را ارائه دهند برای این کار نقشه های قبلی را با طراحی های مدرن تلفیق کرده وبسته به سلیقه خریداران از طرح های قدیم نیز استفاده میکنند.

در نقشه های فرش ماشینی کاشان اکثرا از محراب استفاده شده و طراحی این نقشه ها هنوز به نقشه های قدیم شباهت بسیار دارد.

بطور کلی با پیشرفت جوامع و همچنین تفاوت بارز در سلیقه افراد طراح ها به همان اندازه دچار تغییر وتحول شده اند و شاید در سالهای آتی نقشه ها با کمترین شباهت به فرش های قدیم عرضه شوند. فرش ماشینی نقشه افشان مدت هاست که مورد پسند اکثر خریدارن است و  شما عزیزان میتوانید با ورود به فروشگاه اینترنتی  پارسی فرش میتوانید سفارش خود را انجام داده و خرید مستقیم فرش ماشینی را تجربه کرده و خرید فرش خود را با روش خرید اینترنتی فرش ماشینی کاشان انجام دهید.